ระวัง! … กับดักหุ้นปันผลสูง

เวลาเราลงทุนในหุ้น จะมีผลตอบแทนอยู่ 2 รูปแบบ คือ Capital Gain (ส่วนต่างราคาหุ้นที่ซื้อขาย) กับ Dividend (เงินปันผล)

นักลงทุนหลายคนมองว่า ด้วยความที่ราคาหุ้นผันผวน การหาส่วนต่างราคามีความไม่แน่นอน สู้ซื้อหุ้นที่ได้เงินปันผลสูง ๆ ดีกว่า ปลอดภัย อุ่นใจมากกว่า บางตัวได้มากถึง 10% ต่อปี เทียบกับเอาเงินไปฝากธนาคารได้ดอกเบี้ยไม่ถึง 2% คุ้มค่ากว่าเห็น ๆ

แต่ก็อีกหลายครั้งเช่นกัน ที่เรามักติดกับดักหุ้นปันผลสูงที่ปีนี้ปันผล 10% แต่ปีถัดมาปันผลลดลงกว่าครึ่ง หรือปันผลไม่ได้เลยก็มี มิหนำซ้ำราคาหุ้นยังลดลงฮวบฮาบ จนเราแทบอยากจะเอาปันผลไปคืน ลองมาดูกันดีกว่าครับว่า มีกรณีไหนบ้างที่เราต้องระวังกัน

                1.ปันผลสูงจากกำไรพิเศษ

บางครั้งบริษัทมีการขายที่ดิน ขายโรงงานที่ไม่ได้ใช้แล้ว ได้กำไรพิเศษมา และไม่ได้มีแผนที่จะเอาเงินไปลงทุนอะไรเพิ่มเติม บริษัทจึงได้นำเงินมาจ่ายเป็นปันผลพิเศษให้กับผู้ถือหุ้น ทำให้เวลานักลงทุนหลายคนเห็นปันผลก้อนโต ตาลุกวาว เข้ามาซื้อหุ้นตัวนั้นกันยกใหญ่ โดยที่ไม่ดูรายละเอียด แต่ตั้งความหวังจะถือกินปันผลสบายหลายปี

ปีต่อมา หุ้นตัวนั้นไม่สามารถจ่ายปันผลได้สูงแบบเดิมอีก นักลงทุนต่างโวยวาย ทำไมจ่ายน้อยลงเยอะ ก็ได้เวลาค้นหาข้อมูลแบบจริงจัง จนได้รู้ว่าตัวธุรกิจปกติไม่ได้ทำกำไรได้ดีแบบนั้น สุดท้ายก็ต้องยอมทนรับสภาพไปตามระเบียบ

                2.ปันผลสูงจากกำไรปกติที่ไม่ปกติ

คล้าย ๆ กับข้อแรก เพียงแต่ว่ากำไรของธุรกิจมาจากการดำเนินงานจริง ๆ ไม่ใช่กำไรพิเศษ แต่อาจจะเป็นเพราะว่ามีปัจจัยบางอย่างสนับสนุน เช่น ค่าเงินบาท ราคาน้ำมัน อัตราดอกเบี้ย รายได้เลื่อนมารับรู้ปีนี้ ได้ลูกค้ารายใหญ่ เลยทำให้กำไรเติบโตผิดหูผิดตา และบริษัทก็เลยตอบแทนผู้ถือหุ้นด้วยการจ่ายปันผลจำนวนมากออกมา

ปัญหาที่พบเจอคือ บางทีเหตุการณ์เหล่านี้เป็นแค่ โชคดีเพียงครั้งเดียว ทำให้ปีต่อมา บริษัทไม่สามารถทำกำไรได้ดีแบบผิดปกติแบบนี้อีก และไม่สามารถจ่ายปันผลได้สูงดังเดิม

                3.ปันผลสูง แต่อยู่ในอุตสาหกรรมที่ผันผวน

หลายคนชอบลงทุนในหุ้นอสังหาริมทรัพย์ เพราะเห็น P/E ต่ำ (หลายตัวไม่ถึง 10 เท่า) และจ่ายปันผลสูง ระดับที่มากกว่า 5% ทำให้คิดว่า น่าลงทุน เพราะมองว่าเป็นหุ้นดี แต่ในความเป็นจริงแล้ว เราต้องพิจารณาให้รอบคอบว่าทำไมตลาดถึงให้ค่าแบบนั้น

สาเหตุหลักก็คงเป็นเพราะความผันผวนของโครงการที่ถ้าปีไหนมีการโอนเยอะ รายได้ก็จะเข้ามามาก ปีไหนโครงการยังไม่เสร็จ ก็แทบจะไม่มีรายได้เลย แถมกำไรยังลดลงอีก เพราะว่ามีค่าใช้จ่ายในการลงทุนล่วงหน้า ตลาดเลยให้ค่าความผันผวนด้วย P/E ที่ต่ำสิบ และบริษัทเองก็คงมองเห็นภาพเดียวกันเลยให้เงินปันผลที่สูงเพื่อเป็นสิ่งดึงดูดใจให้กับนักลงทุน

ปัญหาที่ตามมาคือ ถ้าเราไม่ได้ตามข้อมูลข่าวสารของหุ้นตัวนั้น หากโครงการมีปัญหา หรือไม่มีโครงการใหม่ ๆ ออกมา เราก็อาจไม่ได้รับเงินปันผลที่ดีอย่างต่อเนื่อง หรือราคาหุ้นเองก็อาจลดลงได้เช่นกัน

                4.ปันผลสูง แต่กระแสเงินสดไม่ดี

เงินปันผลที่มีคุณภาพควรมาจากเงินสด ที่ควรจะเป็นบวกในงบกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน เพราะเป็นการบอกสภาพคล่องของตัวธุรกิจเองว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ดี เคยมีเหตุการณ์ในอดีตของบางบริษัทที่กำไรสุทธิดี แต่เป็นเครดิตเยอะ ทำให้กระแสเงินสดไม่ดี และถึงเวลาต้องจ่ายปันผล บริษัทมีเงินสดไม่พอที่จะจ่าย ทำให้ต้องกู้ยืมมาจ่ายปันผลก่อนแล้วค่อยคืนทีหลัง ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ เพราะเป็นการก่อหนี้โดยใช่เหตุ

เพราะฉะนั้น พวกเราอย่าเพิ่งดีใจเวลาเห็นบริษัทไหนมีอัตราการจ่ายเงินปันผลเป็นจำนวนมาก แต่เราควรทำความเข้าใจถึงต้นสายปลายเหตุ อุตสาหกรรมที่บริษัทอยู่ เป็นกำไรพิเศษ หรือกำไรปกติที่ไม่ปกติหรือเปล่า รวมไปถึงแนวโน้มการเติบโตในอนาคตที่จะทำให้บริษัทสามารถจ่ายปันผลได้อย่างยั่งยืน

คอร์สเรียนหุ้น จาก stock2morrow