สร้าง Index ด้วยออปชัน

ช่วงที่ผ่านมา ได้รับรู้ถึงการเติบโตของตลาดออปชัน ทั้งที่อยู่ในรูปออปชันที่ซื้อขายในกระดาน ออปชันนอกตลาด หรือออปชันที่แฝงอยู่ในรูปหุ้นกู้ อย่างชัดเจน แต่ที่อยากพูดถึงคงเป็นเรื่องออปชันที่ซื้อขายกันในกระดาน เพราะคนทั่วไปเข้าถึงได้ง่าย พร้อมจะเติบโตขึ้นได้อีก จริงอยู่ที่ตลาดออปชันบ้านเรายังคงมีขนาดที่เล็กมากเมื่อเทียบกับฟิวเจอร์ส และสู้ไม่ได้เลยกับตลาดออปชันที่ต่างประเทศ เช่น ไต้หวัน เป็นต้น แต่พัฒนาการของตลาดออปชันไทย เป็นไปอย่างมั่นคง เนื่องจากนักลงทุนค่อนข้างมีความรู้ ต่างกับในต่างประเทศที่ออปชันถูกสร้างขึ้นให้ง่ายเน้นเรื่องการเก็งกำไรโดยแทบไม่ต้องใช้ความรู้ นักลงทุนส่วนมากเป็นแม่บ้านที่อยากมีรายได้เสริม เพียงแค่ดาวน์โหลดแอพพลิเคชั่นมาใช้ แล้วก็เลือกว่าดัชนีจะขึ้นหรือลง พร้อมกับบอกจำนวนเงินที่ต้องการใช้ในแต่ละครั้ง แล้วก็นั่งรอเวลาว่าจะออกหัวหรือออกก้อย โชคดีที่ตลาดออปชันไทยยังห่างไกลเหตุการณ์เช่นนี้ เรายังเน้นเรื่องการเรียนรู้ ลงรายละเอียด ศึกษาแม้กระทั่งเรื่องการคำนวณราคาด้วยคณิตศาสตร์

เมื่อศุกร์ที่แล้วก็เพิ่งสิ้นสุดโครงการเรียนรู้เรื่อง Options ที่จัดโดยตลาด TFEXไป แม้จะมีผู้เข้าร่วมจำนวนน้อยกว่า 100 คนซึ่งเป็นการประมาณคร่าวๆ โดยสายตา แต่ต้องยอมรับว่าคนที่มานั่งฟังเป็นกลุ่มคนที่สนใจเรื่องออปชันอย่างจริงจัง พอสอบถามว่าใครเป็นใครก็ทราบว่า มีนักลงทุนมืออาชีพ มีเทรดเดอร์ที่ทำงานอยู่โบรกเกอร์มาเข้าร่วม สอนไปไม่นานรู้สึกได้ถึงความเป็น “ของจริง” ยิ่งตอนเลิกแล้วยังมีการถามตอบอีกเกือบชั่วโมง ทำให้ได้รู้ว่านักลงทุนไทยเก่งขึ้นมาก และจากที่เห็น คนเหล่านี้คงพัฒนาขึ้นไปอีกเรื่อยๆ ถ้านักลงทุนก้าวไกลขนาดนี้ ทั้งผู้ประกอบการและเจ้าของตลาด คงต้องลุกขึ้นมาพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง สุดท้ายก็จะสามารถพัฒนาตลาดไทยให้เดินไปข้างหน้าทัดเทียมตลาดต่างประเทศได้

เนื้อหาที่พูดในวันศุกร์ ส่วนตัวต้องการเน้นให้ผู้ฟังการบรรยาย มองเห็นประเด็นการใช้ออปชันในการสร้างกลยุทธ์ทำกำไรในภาพรวม เริ่มด้วยการสร้างมุมมองทิศทางของตลาด จากนั้นมาวาดภาพรูปแบบผลตอบแทนที่ต้องการ ลำดับถัดไปจึงค่อยมาเลือกออปชันทั้ง Call และ Put มาประกอบกันจนได้เป็นภาพ Payoff นั้นๆ เมื่อถึงขั้นตอนการไปซื้อขายจริง จึงค่อยๆ สร้างกลยุทธ์ขึ้นมา และให้เน้นเรื่องราคาซื้อขายออปชันที่ใช้ในกลยุทธ์ ถ้าซื้อก็ต้องซื้อได้ที่ราคาเหมาะสมหรือถูกกว่าปกติ เพราะจะมีผลต่อจุดคุ้มทุนของกลยุทธ์อย่างมาก อีกส่วนที่สำคัญเป็นเรื่องการปิดกลยุทธ์ไม่ว่าจะเพื่อเก็บกำไรหรือตัดขาดทุนก่อนออปชันหมดอายุ การเทรดออปชันเป็นเรื่องของการเก็งกำไร วัดมุมมองของนักลงทุนล้วนๆ ดังนั้น ถ้าสร้างกลยุทธ์หวังทำกำไรในเวลาอีกสามเดือนข้างหน้า แต่เข้ากลยุทธ์ไปได้สัปดาห์เดียวแล้วเกิดกำไรขึ้นแบบส้มหล่น แนะนำให้ปิดกลยุทธ์ทำกำไรได้เลย แม้จะได้เงินหรือกำไร แต่ก็ต้องยอมรับว่าคาดการณ์ตลาดผิด โดยเฉพาะเรื่องเงื่อนไขเวลาที่ผิดพลาดไปถึง 2 เดือนกว่าตามตัวอย่างที่กล่าวมา

อีกเรื่องที่กล่าวถึงคือการใช้ออปชันมาสร้างเป็นดัชนี เช่นใช้ออปชัน 2 รุ่นรวมกันให้เกิดเป็นดัชนี หรือเรียกว่ากลยุทธ์ Synthetic Longหรือ Short บางคนมาถามว่าทำไปทำไม สามารถซื้อดัชนีได้ง่ายๆ ด้วย ETF หรือ Futures อย่างแรก ถ้าเทียบกับ ETFต้องบอกว่าออปชันให้อัตราทด ใช้เงินน้อยกว่าในการสร้าง Exposure ที่เท่ากัน และถ้าเทียบกับ Futuresออปชันให้ความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์หลังจากเข้าสถานะไปแล้ว สุดท้าย อาจมองได้ว่า การสร้างของเสมือนได้ด้วยออปชัน เปิดโอกาสให้ทำ Arbitrageได้ เช่น ซื้อ Synthetic Long Options พร้อมกับ Short Futuresเป็นต้น ออปชันเป็นตราสารที่ต้องใช้ความรู้ความเข้าใจระดับหนึ่ง แม้จะไม่ง่ายแต่ก็ไม่ยากเกินความตั้งใจครับ